Recensie: U2 – The Joshua Tree 30th Anniversary

U2  – The Joshua Tree 30th Anniversary
Format: 2CD – Super Deluxe 4CD Box Set – 7LP / Label: Universal Records
Releasedatum: 2 juni 2017

Tekst: Jeroen Bakker

Het was de allereerste keer dat de verkoop van een album pas om middernacht van start zou gaan.  9 Maart 1987, ‘The Joshua Tree’ van U2 zal vanaf 00.00 uur binnen enkele uren alle verkooprecords verbreken en die nacht de meest gedraaide plaat zijn. Het is in veel opzichten een belangrijk album gebleken voor de band. Het zou op dat moment  ‘alles of niets’ betekenen voor het jonge Ierse viertal aangezien er gedurende het opnameproces werd besloten om het roer radicaal om te gooien. De geschiedenis leert ons dat bassist Adam Clayton, drummer Larry Mullen Jr., gitarist The Edge en zanger/frontman Bono Vox, nog immer in een ongewijzigde bezetting, inmiddels zijn uitgegroeid tot één van de meest succesvolle bands ter wereld. Vorige maand is het album opnieuw uitgebracht en verkrijgbaar in diverse, prachtige en uitgebreide formats. Een maand eerder, 12 mei j.l. om precies te zijn, is in Vancouver afgetrapt voor de nieuwe wereldtournee. Nederland staat aan de vooravond van twee, reeds lang uitverkochte concerten in de hoofdstad die voornamelijk in het teken zullen staan van de ‘The Joshua Tree 30th Anniversary’.

De basis voor ‘The Joshua Tree’ is gelegd kort na de tournee rondom zijn voorganger ‘The Unforgettable Fire’. Het is 1985 en voor het vijfde album zou de band zich volledig afzonderen van alles om zich heen. De huidige muziek wordt op dat moment gedomineerd door synthesizer, beats en allerlei effectjes. In Amerika noemen ze het ‘New Wave’ en het is nog niet echt aangeslagen. Peter Wolf van de J.Geils Band nodigt de band uit voor een bluesjamsessie waarbij ook enkele leden van The Rolling Stones zullen zijn. Het wordt een keiharde confrontatie voor de Ieren die op dat moment beseffen geen idee te hebben hoe de blues in elkaar steekt. Bono laat het er niet bij zitten en gaat zich verdiepen in het koffertje platen dat hij van Keith Richards mee naar huis krijgt. In een gesprek met Robbie Robertson wordt hij geattendeerd op de nalatenschap van Robert Johnson. Ook nu wordt hij met ‘huiswerk’ opgezadeld. Er is een speciale band ontstaan tussen het land van Uncle Sam en het viertal. Relatief leveren de optredens van U2 in de grote stadions daar zelfs meer geld op dan de plaatverkoop. Achteraf beschouwd kun je zeggen dat het viertal hier pas echt volwassen is geworden aangezien het onbewust en totaal onvoorbereid Amerika aan het veroveren was.

De band is in de studio, inmiddels behoorlijk gefascineerd geraakt door de muzikale Amerikaanse traditie, en probeert, aangemoedigd door producer Daniel Lanois, de gospel een eigentijds karakter te geven. Het is voor U2-begrippen een behoorlijk ongebruikelijke stijl waar veel fans aanvankelijk bepaald niet blij mee zullen zijn. Het resultaat heet I Still Haven’t Found What I’m Looking For waarin door de abstracte gitaarklanken van The Edge en met behulp van The New Voices Of Freedom, de traditie naar de tegenwoordige tijd wordt gebracht. De vreemde gitaarklanken van The Edge zijn tevens de basis van het succes voor de single With Or Without You, een voor deze tijd allesbehalve ‘coole’ sound. De gitarist zou later bekennen dat het gitaarloopje tot zijn favoriete bijdragen van dit album behoorde. Het was bovendien zelfs zijn meest eenvoudige. Wederom wordt er samengewerkt met eerdergenoemde Lanois en Brian Eno, beiden verantwoordelijk voor het succesvolle geluid van de voorganger. Eno komt met het idee om op te nemen in een huis en niet in de studio. “Niet laten (af)leiden door allerlei mogelijke foefjes”, luidt het motief. Tegenwoordig heet dat ‘organisch’ geluid, een ander woord voor ‘puur’ of ‘oprecht’, ook wel ‘muziek maken met echte instrumenten’ genoemd.

Amerikaanse literatuur en poëzie hebben eveneens een grote invloed op de teksten van Bono. De woestijn in het zuidwesten vormt niet alleen een belangrijke metafoor maar is tevens het decor voor de film-aspecten in de muziek. Het contact met fotograaf Anton Corbijn is inmiddels gelegd en hij brengt de band naar ‘de boom’ die zo bepalend zou zijn voor dit album. Corbijn wordt niet alleen de hoffotograaf van de band maar ook een belangrijke vriend met een grote invloed op de muzikale ontwikkeling. Bono ontdekt de bijbelse betekenis van de Joshua Tree en het artwork lijkt al volledig voltooid nog voordat de eerste foto is geschoten. U2 heeft zonder het zich te beseffen een soundtrack van de eigen film geproduceerd ‘In God’s Country’. Veel materiaal ontstaat uit een improvisatie in de huisstudio, en Bullet The Blue Sky met die zo kenmerkende beukende drums en gillende gitaar escapades uit de zwarte Fender Stratocaster, volgt al snel. De basis is dikwijls iets eenvoudigs en wordt vervolgens uitgebouwd tijdens de opnamen. The Edge heeft een manier van spelen ontwikkeld waarin ritme en melodie door elkaar lopen. Een techniek die bij veel, dikwijls ongeschoolde blueskanonnen gebruikt is. Het mooiste voorbeeld hiervan is Where The Streets Have No Name dat, voortgestuwd door de hechte ritme tandem van Mullen en Clayton, vooral live tot de hoogtepunten van de tour behoort. De spraakmakende beelden van de uitvoering hiervan op een hoog flatgebouw en het ingrijpen van de politie halen alle media waarmee op een betrekkelijk eenvoudige manier de aandacht wordt getrokken in de internationale muziekwereld. Hetzelfde trucje is ooit eens eerder door een ander bekend viertal uitgehaald.

Twee maanden na de release van ‘The Joshua Tree’ staat U2 op de eerste plaats in de albumverkooplijsten en siert het viertal de cover van Time Magazine. Het is de tijd van ‘Koude Oorlog’, een tijd van gewapende vrede, en meer dan ooit spreekt U2 zich uit over politieke zaken. Iets wat eveneens niet door iedere fan gewaardeerd wordt. Pinochet, Chileens dictator is in deze periode verantwoordelijk voor de martelingen en verdwijningen van vele landgenoten. Het lot van ‘De Dwaze Moeders’ tijdens zijn bezoek in Centraal Amerika maakt grote indruk op Bono. Hij vertelt hierover in Mothers Of The Disappeared. Tijdens enkele optredens wordt deze moeders de mogelijkheid geboden om foto’s van hun vermiste zonen te laten zien. De Amnesty International ‘Conspiracy Of Hope Tour’ wordt mede door de actieve bijdragen van de Ieren een groot succes. De onheilspellende sfeer van de doodseskaders keert terug in het geluid van de indrukwekkende track, een sound die voornamelijk bepaald wordt door Brian Eno.

Het extra fotomateriaal voor de jubileum-editie is zorgvuldig geselecteerd door The Edge. Hij ziet bij het verzamelen ervan “ernstige, plechtig kijkende mannen.” Bono voegde daar aan toe: “We staan op de foto’s als stoïcijnse Ierse pelgrims in de woestijn. “In het echt zijn jullie heel anders” was een veelgehoorde opmerking. Het zijn uit steen gehouwen gezichten. Corbijn fotografeerde niet de personen maar hun muziek en de sfeer ervan. We waren twintigers die de gekste dingen meemaakten, daar kan niets je op voorbereiden. We voelden ons kwetsbaar en soms zelfs onzeker.”

In totaal elf tracks zullen op het album terecht komen maar er is nog veel meer opgenomen. Singles op 7” en 12” worden gebruikt om extra materiaal uit te brengen. Het is het resultaat van de enorme creativiteit die de bandleden en het producersduo bij elkaar hebben losgemaakt. Vrijwel alles is al lang in het bezit van de fanatieke fans en verzamelaars. Het zijn veelal opgepoetste hebbedingetjes, waaronder ook enkele afwijkende mixen, maar we kunnen gerust constateren dat het beste werk toch echt op het officiële album is terecht gekomen. Belangrijke outtakes die het album niet zouden halen zijn The Sweetest Thing, Bono’s manier van spijt betuigen, speciaal voor zijn vrouw Ali geschreven en het politiek geladen Silver & Gold dat een jaar later op ‘Rattle & Hum’ verschijnt. “De pijn en melancholie, twee elementen die zo voornaam zijn in de blues- en countrymuziek, zijn in zekere zin ook Iers”, aldus Bono. Het zijn de invloeden van de muziek waar de band op dat moment veel naar luistert. Op aanraden van eerder genoemde ‘collega’s’ als Keith Richards en Robbie Robertson wordt in de tourbus geluisterd naar Howlin’ Wolf, Woody Guthrie en Hank Williams. Deze lijn zou na de enorm succesvolle tournee worden doorgetrokken, overigens met grote gevolgen, waarvan veel in de later uitgebrachte documentaire ‘Rattle & Hum’ is terug te zien. De band werd volgens direct betrokkenen in deze periode overdreven serieus en intens. Voor de eerste keer gaat U2, op dringend advies van Bob Dylan, terug in de tijd. Dylan zal spoedig de band in de studio vergezellen en zelfs B.B. King, een zwaargewicht in de blues, wordt er bijgehaald. Voor veel jonge muziekfans is dit de eerste kennismaking met King en de blues in het algemeen. De audio-uitvoering hiervan bevat opnamen uit de zogenaamde ‘Third leg of the Joshua Tree Tour’. Het leek alle betrokkenen, dus inclusief de bandleden, namelijk een goed idee om van de tournee een documentaire te maken. Er is van deze periode dus veel beeld- en geluid beschikbaar. In de Deluxe uitvoeringen is een, overigens niet-complete live-registratie van het optreden in de New Yorkse Madison Square Garden uit 1987 te beluisteren. Bono moest, volgens ingewijden, heel ‘fysiek optreden’ om die nummers ‘te verkopen’, om de grote stadions ‘te bedwingen’. De registratie laat een band horen die weliswaar in topvorm verkeert maar ook op de top van zijn kunnen acteert.

De documentaire werd volgens hen gemaakt om niet alleen het publiek maar vooral zichzelf iets te bewijzen. Het was een gewaagd experiment waarbij voornamelijk uit de Amerikaanse muzikale traditie werd geput. De mensen moesten de band als fans van deze muziek zien. Met B.B. King in de gelederen krijgt de nieuwe koers weliswaar pas echt gestalte maar de recensies zijn, juist in Amerika, vernietigend: “Rattle & Hum is de sound van vier mannen die nog niet hebben gevonden waar ze naar zochten”, volgens Rolling Stone. Het voortbestaan van de band kwam ernstig in gevaar.

30 December 1989 wordt in de Point Depot te Dublin aangekondigd dat dit het einde is van iets voor U2. “Daarom spelen we deze nummers”, aldus een emotionele Bono. De band was fysiek geknakt, creatief helemaal opgebrand. Tijd om er dus even tussenuit te gaan en de droom weer op te pakken. Rolling Stone kende geen genade: “Vertrokken als een interessant post-punk-fenomeen, succesvol met ‘The Joshua Tree’ en kijk nu eens wat daarvan allemaal terecht is gekomen”. ‘The Joshua Tree’ moet met een kettingzaag worden neergehaald. Met slechts enkele aanpassingen zou het nooit lukken. Het werd tijd voor iets drastisch. Een nieuw decennium brak aan, de jaren ’90. Na de val van De Muur richtte U2 zich op het nieuwe Europa en maakte misschien niet alleen het beste album uit zijn bestaan maar zeker, en alweer, zijn meest belangrijke.

1. VINYL SUPER DELUXE BOXSET (with digital download card)
LP 1+2 – The Joshua Tree album
LP 3+4 – The Joshua Tree Live at Madison Square Garden 1987
LP 5+6+7– The Joshua Tree Remixes / Outtakes / B-Sides

LP 1+2 – The Joshua Tree album:
Where The Streets Have No Name
I Still Haven’t Found What I’m Looking For
With Or Without You
Bullet The Blue Sky
Running To Stand Still
Red Hill Mining Town
In God’s Country
Trip Through Your Wires
One Tree Hill
Exit
Mothers Of The Disappeared

LP 3+4 – The Joshua Tree Live at Madison Square Garden 1987
Where The Streets Have No Name
I Will Follow
Trip Through Your Wires
I Still Haven’t Found What I’m Looking For
MLK
Bullet The Blue Sky
Running To Stand Still
In God’s Country
Sunday Bloody Sunday
Exit
October
New Year’s Day
Pride (In The Name Of Love)
With Or Without You
Party Girl
I Still Haven’t Found What I’m Looking For
“40”

LP 5 – Remixes
One Tree Hill 2017 Remix (St Francis Hotel)
Bullet the Blue Sky 2017 Remix (Jacknife Lee)
Running To Stand Still 2017 Remix (Daniel Lanois)
Red Hill Mining Town 2017 Mix (Steve Lillywhite)
With or Without You 2017 Remix (Daniel Lanois)
Where The Streets Have No Name 2017 Remix (Flood)

LP 6 – Outtakes
I Still Haven’t Found What I’m Looking For (Lillywhite Alternative Mix ’87)
One Tree Hill Reprise (Brian Eno 2017 Mix)
Silver and Gold (Sun City)
Beautiful Ghost/Introduction To Songs Of Experience
Wave Of Sorrow (Birdland)
Desert Of Our Love
Rise Up
Drunk Chicken/America

LP 7 – B–sides
Luminous Times (Hold On To Love)
Walk To The Water
Spanish Eyes
Deep In The Heart
Silver And Gold
Sweetest Thing
Race Against Time

Book: Photographs by The Edge, a hardback collection of previously unpublished personal photographs from the original Mojave Desert sessions in 1986. Foreword by The Edge.

Plus: Folio of 8 Anton Corbijn Color Prints from 1986

2. CD SUPER DELUXE BOXSET (with digital download card)
CD1 – 2007 Joshua Tree album
CD2 – The Joshua Tree Live at Madison Square Garden 1987
CD3 – The Joshua Tree 2017 Remixes
One Tree Hill 2017 Remix (St Francis Hotel)
Bullet the Blue Sky 2017 Remix (Jacknife Lee)
Running To Stand Still 2017 Remix (Daniel Lanois)
Red Hill Mining Town 2017 Mix (Steve Lillywhite)
With or Without You 2017 Remix (Daniel Lanois)
Where The Streets Have No Name 2017 Remix (Flood)

CD 4 – The Joshua Tree B-sides / Outtakes
Luminous Times (Hold On To Love)
Walk To The Water
Spanish Eyes
Deep In The Heart
Silver And Gold
Sweetest Thing
Race Against Time
I Still Haven’t Found What I’m Looking For – Lillywhite Alternative Mix ’87
One Tree Hill Reprise (Brian Eno 2017 Mix)
Silver and Gold (Sun City)
Beautiful Ghost/Introduction To Songs Of Experience
Wave Of Sorrow (Birdland)
Desert Of Our Love
Rise Up
Drunk Chicken/America

Book: Photographs by The Edge – collection of never seen before personal photographs from the original Mojave Desert sessions in 1986 in a hardback book, with foreword written by The Edge.

Plus: Folio of 8 Anton Corbijn Color Prints from 1987

3. 2 CD DELUXE
CD 1 – The Joshua Tree album
CD 2 – The Joshua Tree Live at Madison Square Garden 1987
Where The Streets Have No Name
I Will Follow
Trip Through Your Wires
I Still Haven’t Found What I’m Looking For
MLK
Bullet The Blue Sky
Running To Stand Still
In God’s Country
Sunday Bloody Sunday
Exit
October
New Year’s Day
Pride (In The Name Of Love)
With Or Without You
Party Girl
I Still Haven’t Found What I’m Looking For
“40”

Website: U2

U2 The Joshua Tree Tour 2017:
29 juli: Amsterdam – Amsterdam ArenA
30 juli: Amsterdam – Amsterdam ArenA
01 augustus: Brussel – Stade Roi-Baudoin

Gerelateerde artikelen
Filter by
Post Page
Concertverslagen
Sort by
27 juli 2017|Categories: Recensies|Tags: |1 reactie

Eén reactie

  1. Ineke 28 juli 2017 om 16:56 - Antwoorden

    Cool..✌️

We horen graag je mening! Voeg reactie toe