In augustus, 15 tot en met 18 om precies te zijn, is het vijftig jaar geleden dat in de Amerikaanse plaats Bethel een festival werd gehouden dat vele jaren later volgens de Rolling Stone tot één van de vijftig belangrijkste momenten ooit in de History of Rock and Roll gerekend kan worden. Het Woodstockfestival was een hoogtepunt van de tegencultuur van de jaren zestig en van het hippietijdperk. Maar liefst 400.000 bezoekers, in plaats van de verwachte 200.000, maakten, al dan niet bewust, mee hoe Crosby, Stills, Nash & Young hun vuurdoop kregen tijdens het legendarische evenement.
Vorige maand kwam plotseling het bericht naar buiten dat Elliot Roberts, de manager die er sinds de beginjaren al bij was, en er gedurende lange tijd met de grootste moeite in slaagde om CSN&Y bij elkaar te houden, was overleden. De vier muzikanten zijn echter nog altijd springlevend. Stephen Stills heeft nog maar kort geleden zijn tournee met Judy ‘Suite: Judy Blues Eyes’ Collins afgerond, David Crosby zagen we vorig jaar nog in het Amsterdamse Bos tijdens de allereerste editie van het prachtige Once In A Blue Moon Festival en in het Ziggodome klinken de laatste imposante klanken nog na van het optreden dat Neil Young en zijn geweldige Promise of the Real daar enkele weken geleden gaven. Ook Graham Nash is nog volop actief. Naast zijn liefde voor kunst en het lezen van boeken is hij druk bezig met fotograferen, het verzamelen en archiveren van fotomateriaal, en het beheren van zijn rijke muzikale nalatenschap. Of er nog ruimte is voor actief musiceren? Zeker wel, er is zelfs nieuw werk te verwachten en deze week treedt hij op in het Gentse Koninklijke Opera, het Haagse Zuiderparktheater en de Stevenskerk in Nijmegen. Maar wij stelden hem graag deze vraag zelf….

Tekst: Jeroen Bakker. Foto: Amy Grantham

“Hallo Holland! Hier New York City en het is een prachtige dag vandaag”, klinkt het joviaal aan de andere kant van de lijn. 77 jaar is Graham Nash in februari geworden maar de van oorsprong in het Britse Blackpool geboren zanger/songwriter klinkt nog altijd zeer vitaal. “Ik woon hier nu sinds drie jaar en het is een geweldige stad. Ik ben op het moment bezig met het lezen van een erg boeiend boek: ‘The Island at the Centre of the World’ en dat gaat over Manhattan dat eerst Nieuw-Amsterdam heette en Nederlands was, toen Brits en vervolgens weer in Nederlandse handen terecht kwam.” Hij heeft het over het boek met de subtitel ‘The Epic Story of Dutch Manhattan and the Forgotten Colony that Shaped America’, over de geschiedenis van de vestiging van de Hollanders in Amerika in de zeventiende eeuw. “Vele nationaliteiten kwamen bij elkaar om handel te drijven, een financieel beter leven te beginnen en om hun dromen en idealen te kunnen waarmaken. Nog steeds hoor je hier veel verschillende talen gesproken worden in de straten. Er is eigenlijk niet veel veranderd zou je kunnen zeggen.” Het is precies in de week dat een opgewonden Nederlandse premier uit Den Haag, met in zijn kielzog een grote handelsdelegatie, op het Witte Huis handjes mag schudden met de Amerikaanse president die vervolgens verklaart dat er een vriendschap voor het leven is gesloten. “Je leest ook dat de typisch Amerikaanse cultuur van democratie, vrijheid en individualisme hier eigenlijk door de Nederlanders is geïntroduceerd en dat het Nederlandse koninkrijk enorm belangrijk is gebleken in de geschiedenis. Daarnaast handelt het boek over hoe belangrijk de ontdekking van dit land was.”

Het bruggetje naar de optredens in Nederland van later deze week lijkt gelegd. 26 Juli speelt hij in Nijmegen en een dag eerder is Den Haag de plaats waar Nash zal optreden. “Ik ken Den Haag goed, een mooie ‘little town’ waar ik altijd graag een bezoek breng aan het Escher Museum in het paleis. Ik heb zelf een origineel stuk van Escher al zo’n veertig jaar in mijn bezit. Ik houd van zijn kunst.” Natuurlijk zijn er ook herinneringen aan onze hoofdstad. Vorige jaar was er nog een uitverkocht optreden in het Amsterdamse Bos. “Wij beginnen altijd in de Bulldog en gaan vervolgens naar het Rijksmuseum. Ja in die volgorde”, lacht hij.

Afgezien van een uit dertig liedjes bestaand overzichtsalbum met de titel ‘Over The Years…’ waarop een prachtige collectie verzameld is uit zijn omvangrijke oeuvre, aangevuld met enkele nooit eerder uitgebrachte demo’s, is het laatst verschenen reguliere album al weer drie jaar geleden. ‘This Path Tonight’ verscheen in 2016 en bestond uit tien nieuwe composities die in één week werden opgenomen. “Ik had er wel twintig geschreven maar uiteindelijk hebben we er maar tien gebruikt voor het album. Ik schrijf nog steeds en heb er al weer zeven klaarliggen en ik zal er ook nog zes gebruiken die het de vorige keer niet gehaald hebben. Er zal dus zeker weer nieuw werk verschijnen maar eerst volgt nog deze tournee die tot eind oktober gaat duren. Demo’s zijn er nog niet maar ik al precies hoe ik het opgenomen wil hebben. In mijn vorige huizen had ik altijd een eigen studio maar aangezien ik mij zo schuldig voelde wanneer ik daar niet 24/7 aanwezig was, maak ik tegenwoordig alleen maar gebruik van professionele studios om daar aan nieuw materiaal te werken. Kijk, heel veel jonge muzikanten zouden een rechterarm ervoor over hebben om die studio te gebruiken en ik dan maak ik er nauwelijks gebruik van. Dat is toch waanzin?” Nash richtte in de kelder van zijn huis in San Francisco ooit een geluidsstudio in en noemde die Rudy Records, naar de hond van een van zijn managers. Het mistroostige, door Nash zelf omschreven als “dark and moody”, ‘Wild Tales’ uit 1973 is daar opgenomen met behulp van David Crosby en Joni Mitchell. Nash ging door een moeilijke periode en het album stelde in commercieel opzicht teleur. Dit najaar zal opnieuw aandacht worden besteed aan dit werk: “Ik ga later dit jaar vier shows doen waarin ik het gehele album live zal uitvoeren. Ook ‘Songs for Beginners’, mijn eerste solo-album zal aan bod komen. De optredens bestaan dus uit twee sets per avond”.

Op het eerder uitgebrachte ‘Reflections’, een uit ruim honderd liedjes bestaande verzamelaar waren maar liefst 32 nooit eerder uitgebrachte songs te vinden. Het blijkt dat Nash alles nog altijd in eigen beheer heeft. “Ik ben de enige van de band die alles wat er ooit is opgenomen, heeft opgeslagen in een speciale klimaatgecontroleerde opslagplaats in Hollywood. Ik moet er niet aan denken dat er, zoals ik vanmorgen in Time Magazine heb gelezen, door een brand alles verloren kan gaan. Ik begreep dat er bij Universal in totaal zo’n 150.000 mastertapes zijn verbrand en daar zaten opnamen bij van Chuck Berry en Buddy Holly. Verschrikkelijk niet?, klinkt hij oprecht aangeslagen. “Ik ben enorm trots op onze bijdrage in de muziekgeschiedenis en ben nog heel erg betrokken bij de muziek van CSN&Y. Nog steeds blijken veel muzikanten inspiratie te halen uit onze muziek. Ook al is het maar liefst vijftig jaar, ik kan nauwelijks bevatten dat wij, als je de jarenlange muziekgeschiedenis bekijkt, in zo’n korte tijd zoveel hebben betekend voor miljoenen mensen. Juist nu zoveel grote namen domineren in de muziek zoals Lady Gaga, Beyoncé en Jaz-Z, komen er nog steeds mensen naar ons toe om hun waardering uit te spreken. We zijn maar een heel kleine keten in de muziekgeschiedenis maar kijk eens wat er nog geschreven wordt over onze invloed. Hoeveel mensen kunnen dat zeggen?”

De bevlogenheid is er nog altijd. Nash staat bekend om zijn sociale betrokkenheid en is nog altijd actief voor verschillende organisaties die opkomen voor rechten van de mens. “Nog steeds zijn veel van mijn teksten die ik lang geleden heb geschreven actueel. ‘Military Madness’, ‘Chicago/We Can Change The World’, ‘Simple Man’ en nog veel andere stukken laten zien dat er maar weinig veranderd is in de wereld omdat we dus niets leren van het verleden. Nog altijd zie je de economische belangen die de basis zijn van iedere oorlog en alle leugens waarmee het meestal begint. Kijk naar het ontstaan van de Golf Oorlog en de leugens over de massa-vernietigingswapens. Zelfs nu hoor je John Bolton precies hetzelfde doen als in de tijd van de Vietnam-oorlog. Eerder verdedigde hij Bush, deze keer gaat het over Iran en de olievoorraad. Waar ik mij enorm aan stoor en waar ik mij ook zorgen over maak is de situatie in zowel Amerika als in Europa en de opmars van de rechtervleugel. Nog steeds is er geen enkel begrip voor elkaars geloof, cultuur of een ander ras. Ook hier zie je vaak meningen gevormd worden op basis van leugens”.

Inspiratie voor nieuw materiaal is er nog genoeg maar tijdens de aanstaande optredens zal ook worden teruggeblikt op de vele hoogtepunten uit het werk van Graham Nash: “Wat de mensen kunnen verwachten tijdens mijn optredens van de komende weken is kwaliteit en een onvergetelijke avond. De sets zullen steeds varieren want is interessant voor het publiek en ook voor mij. Iedereen die de moeite neemt om naar mijn optredens te komen verdient waar voor zijn geld, Wanneer ik tevreden gezichten om mij heen zie na afloop van de show dan weet ik dat ik het goed heb gedaan. Ik zie dat als mijn plicht. De mensen betalen veel geld voor een kaartje dus het optreden moet tot volle tevredenheid van iedereen zijn. Ik kan het nog steeds waarmaken.

Mijn gezondheid is uitstekend. Ik heb niets vervelends behalve wat pijntjes die bij het ouder worden horen. Dat is helaas onvermijdelijk maar ondanks dat ik nog nooit vocale trainingen heb gedaan, nog nooit les heb gehad, is mijn stem is nog nooit zo sterk geweest als nu.”