Column Gerry Jungen : Coverbands en andere Engerlingen (deel 1)

Vorige week in Almere wezen kijken naar Pink Project. Een Haags collectief dat zich gespecialiseerd heeft in de deunen van Pink Floyd. Nu ben ik een heel behoorlijke fan van dat Pink Floyd en dus betreur ik het ernstig dat de heren niet meer bij elkaar zijn in de tweede uitvoering. Na het overlijden van toetsenist Richard Wright zal het wel erg moeilijk worden maar als “Die hard” fan blijf je hopen. Ik heb ook al twee keer staan/ zitten kijken naar The Australian Pink Floyd Show. De band in Almere viel niet tegen en over het Australische collectief kan ik zeer lovend spreken. Maar er is een onderliggende vraag die mij zo langzamerhand meer gaat bezighouden. Waar komt dat succes van die Coverbands vandaan? Eerst maar even duiden. Ik ben van de nét niet generatie, tenminste zo noem ik het zelf maar. Geboren in 1958 was ik in de jaren 60 net te jong om echt alles mee te krijgen. De seksuele revolutie is nu eenmaal niet voor mannetjes van 10 jaar. Ook de grote ommekeer in de muziek is iets wat ik niet heb mee gemaakt. Mijn vak maakt dat ik dat werkelijk ten diepste betreur. De jaren 60 waren namelijk een van de weinigen zo niet; het enige scharnierpunt in de geschiedenis van de lichte muziek. Wat gebeurde er? Begin de jaren 50 leeft vooral Amerika in Euforie de wereld economieën hebben zich stabiel hersteld van de 2e wereld oorlog. Vooral de Amerikaanse jeugd profiteert van de hervonden welvaart in Amerika, er is: vrijheid en opstandigheid. Alles veranderd. De greep op de jeugd is na de oorlog veranderd en de jongeren zelf zijn mondiger geworden. Aan de kant van de ouders is er een vreemde vorm van indifferentie op te merken daar waar het hun kroost betreft, De Amerikaanse Jan Modaal is meer bezig met luxe en geld verdienen en de grote van z’n auto. In de muziek komt er een opwindende stroming op gang. De Blues werd al eerder aan de West Coast swingender gemaakt en het komt tot een prachtige samenwerking tussen de Jazz, Gospel, Blues en behoorlijke vleug Country. Het start in het begin van de 50er jaren met de samenvoeging van Western Swing, Boogie Woogie, Rhythm & Blues en Country, de muziek wordt Rockabilly genoemd naar Hillbilly muziek een niet zo aardige benaming van de Country. De grotere stappen worden gezet als de zwarte muzikanten zich gaan bemoeien met deze muziek soort. Er komt Gospel bij, en de Rock ’n Roll is geboren. Het is precies de muziek waar de jeugd op wacht. Alleen zijn de media in handen van rijke oudere blanke heren en dus het blijft bij de borrelende oerpoel van Jukejoints en Dancehalls. In 1954 brak de onstuitbare stortbui van de Rock & Roll los… Elvins Presley nam “That’s allright mama” op, Bill Haley kwam in 55 met Rock around the clock. In de Bioscoop kwam de film the Blackboard Jungle, een film over de school in die tijd met muziek van Bill Haley en vele anderen. De radio stations begonnen pas Rock & Roll te draaien toen deze “blank” werd. Immers het allereerste R & R nummer was: Rocket 88 van Jackie Brenston and his Delta Cats opgenomen in de Sun studio’s van Sam Phillips in 1951 ( Jackie Brenston was één van de alter ego’s van Ike Turner). Maar zwarte muziek was op de grote National Radio Networks not done! Een van de grote voorvechters van de Rock & Roll was de DJ Alan Freed hij werkte van het begin van de 50er jaren tot 1960 bij het station WINS in New York en mede door hem werd de muziek groot, heel groot. In 1956 is hij ook wekelijks te horen op Radio Luxemburg. Maar het enthousiasme van Freed was niet goedkoop. Hij liet zich zwaar betalen door de platenmaatschappijen voor airplay en deelde vaak mee in de winst op de platen. Zo is zijn naam te vinden op de single Maybelene van Chuck Berry. Freed had er niets mee te maken maar zijn naam op het label maakte dat hij meedeelde in de royalty’s, dus hij had er alle belang bij om de plaat op WINS te draaien! In 1960 werd hij ontslagen en veroordeeld wegens het aannemen van smeergeld.. deze zaak kennen we als het grote Payola schandaal. Alan Freed stierf in 1964 aan leverfalen,op 43 jarige leeftijd. Hij was verbitterd en alcoholist. Het Rock en Roll gevoel en de uitstraling op de vooral de Amerikaanse jeugd is het beste in beeld gebracht in 1955 in de Film A Rebel without a Cause met James Dean… Dean, dwars, onaangepast, lomp maar ook kwetsbaar was het boegbeeld van de jeugd die de oude waarden niet meer voor zoete koek wilden slikken. In Europa kwam de R &R wat langzamer op stoom. Vooral Engeland maakt het eerste kennis met deze muziek, veel Amerikaanse soldaten zijn in Engeland gelegerd en natuurlijk nemen zij middels hun eigen radio stations hun muziek mee. Voorzichtig krijgt de Skiffle (een verzachte vorm van de R & R gemengd met de jungle beat van Bo Diddley) onder leiding van de Schot Lonnie Donnegan vaste voet aan de grond. The Quarrymen de eerste band van John Lennon, Paul McCartney en George Harrison is in 1957 een Skiffle en R&R bandje. In Nederland duurt het allemaal nog veel langer. Nederland heeft geen commerciële radio en de zendgemachtigden in die tijd moesten helemaal niks hebben van die “teringherrie” alhoewel ze zo beslist niet omschreven zullen hebben in die tijd. Toch komt ook in Nederland via radio Luxemburg de R&R zachtjes binnen, ook de American Forces Network AFN helpt hier aan mee. Hebben ze in Engeland Cliff Richard gebombardeerd tot hun eigen Elvis, in Holland moeten wij het doen met Rob de Nijs, Johnny Lion en Anneke Grönloh. Lang worden de Amerikaanse teksten in het Hollands herschreven door mensen als Gerrit Den Braber. Engels is gewoon niet te horen in de Beat muziek zoals dat is gaan heten. Maar in Den Haag begint het te borrelen en te bruisen veel Indische jongens beginnen bandjes en spelen Rock & Roll zoals René and his Alligators en The Tielman Brothers, zij zijn het die de muziek in Nederland een nieuwe boost geven. Tegelijk met de ontdekking van de R&R in Nederland begint ook de Blues in Europa aan een opmars.
Waar kwam die Beat vandaan? Waarom de Blues? Volgende keer verder over wat een Coverbandje met je doet

Gerry Jungen

Copyright © Diejongenvanjungen RTV produkties